Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού: Τι πρέπει να γνωρίζεις για να εργαστείς και να ενταχθείς στον κλάδο
Το επάγγελμα του Συμβούλου Σταδιοδρομίας/Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΣυΕΠ) τα τελευταία χρόνια γνωρίζει σημαντική ανάπτυξη, λόγω των ραγδαίων αλλαγών στην εκπαίδευση και στην αγορά εργασίας. Με στόχο την αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και την προστασία του κοινωνικού συνόλου, θεσπίστηκε επίσημο Σύστημα Πιστοποίησης από τον Εθνικό Οργανισμό Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.), το οποίο καθορίζει αυστηρά ποιοι και με ποιες προϋποθέσεις μπορούν να ασκούν το επάγγελμα.
Ο ΕΟΠΠΕΠ (Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού) είναι ο επίσημος φορέας του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού που πιστοποιεί τις γνώσεις και δεξιότητες της μη τυπικής εκπαίδευσης (κατάρτιση) στην Ελλάδα. Συνδέει την εκπαίδευση με την αγορά εργασίας, αδειοδοτεί δομές και παρέχει συμβουλευτική επαγγελματικού προσανατολισμού.
Η άσκηση του επαγγέλματος προϋποθέτει ένταξη στο επίσημο Μητρώο Συμβούλων που τηρείται στον Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π., το οποίο διακρίνεται σε δύο επίπεδα:
Μητρώο Α΄ (Ανώτερο Επίπεδο)
Στο ανώτερο μητρώο εντάσσονται:
- Κάτοχοι διδακτορικού στη Συμβουλευτική Σταδιοδρομίας/Επαγγελματικού Προσανατολισμού.
- Κάτοχοι μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης στο ίδιο αντικείμενο.
- Μέλη ΔΕΠ με γνωστικό αντικείμενο τη Συμβουλευτική.
- Τίτλοι σπουδών εξωτερικού απαιτούν αναγνώριση ισοτιμίας από τον Διεπιστημονικό Οργανισμό Αναγνώρισης Τίτλων Ακαδημαϊκών και Πληροφόρησης (Δ.Ο.Α.Τ.Α.Π.). Τέλος
- Απόφοιτοι της Α.Σ.ΠΑΙ.ΤΕ. του Προγράμματος Ειδίκευσης στη Συμβουλευτική και τον Προσανατολισμό (ΠΕΣΥΠ), κατόπιν εξετάσεων.
Μητρώο Β΄ (Βασικό Επίπεδο)
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενταχθούν σε αυτό το μητρώο εφόσον διαθέτουν:
- Πιστοποιητικό επάρκειας που χορηγείται σε επαγγελματίες οι οποίοι παρακολούθησαν σε Κέντρο Διά Βίου Μάθησης πρόγραμμα συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης συμβατό με το επαγγελματικό περίγραμμα του Συμβούλου σταδιοδρομίας/επαγγελματικού προσανατολισμού μετά από επιτυχή συμμετοχή σε εξετάσεις πιστοποίησης που διενεργούνται από τον Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π. ή υπό την εποπτεία του.
- Βεβαίωση παρακολούθησης και πιστοποίησης πιστοποιημένου προγράμματος των ΚΔΒΜ στην συμβουλευτική σταδιοδρομίας/επαγγελματικό προσανατολισμό.
- Βεβαίωση παρακολούθησης προγράμματος συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης συμβατού με το επαγγελματικό περίγραμμα του Συμβούλου σταδιοδρομίας / επαγγελματικού προσανατολισμού που υλοποιήθηκε από Κέντρο Διά Βίου Μάθησης.
- Βεβαίωση παρακολούθησης προγράμματος συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης συμβατού με το επαγγελματικό περίγραμμα του Συμβούλου σταδιοδρομίας / επαγγελματικού προσανατολισμού που υλοποιήθηκε από Κέντρο Διά Βίου Μάθησης (ΚΕΔΙΒΙΜ) Πανεπιστημίου.
Βασική προϋπόθεση αποτελεί η παρακολούθηση προγράμματος τουλάχιστον:
- 250 ωρών θεωρητικής κατάρτισης και
- 200 ωρών πρακτικής άσκησης σε αναγνωρισμένο φορέα ΣυΕΠ.!
Η πιστοποίηση περιλαμβάνει:
- Προσομοίωση ατομικής συνεδρίας συμβουλευτικής (αξιολόγηση δεξιοτήτων, μεθοδολογίας, τεχνικών και εφαρμογής θεωρίας).
- Γραπτή εξέταση (θεωρίες επαγγελματικής ανάπτυξης, τεχνικές συμβουλευτικής, εργαλεία, αγορά εργασίας, διαχείριση σταδιοδρομίας κ.ά.).
Αναλυτικά:
Η διαδικασία διεξαγωγής εξετάσεων πιστοποίησης περιλαμβάνει λοιπόν προσομοίωση ατομικής συνεδρίας συμβουλευτικής σταδιοδρομίας/επαγγελματικού προσανατολισμού και γραπτή εξέταση. Σκοπός της προσομοίωσης ατομικής συνεδρίας συμβουλευτικής σταδιοδρομίας/επαγγελματικού προσανατολισμού είναι η αξιολόγηση των γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων των υποψήφιων σε θέματα, όπως η εδραίωση συμβουλευτικής σχέσης, η διάγνωση προσωπικών χαρακτηριστικών – αναγκών συμβουλευόμενου, η ενίσχυση αυτογνωσίας – αυτοαντίληψης του συμβουλευόμενου και της γνώσης του περιβάλλοντος (ενδεικτικά των εκπαιδευτικών και επαγγελματικών ευκαιριών και της αγοράς εργασίας), η ανάπτυξη των δεξιοτήτων του συμβουλευόμενου, όπως δεξιοτήτων διαχείρισης σταδιοδρομίας, αναζήτησης εργασίας, λήψης απόφασης, η κατάρτιση ατομικού σχεδίου δράσης και η λήψη εκπαιδευτικών ή επαγγελματικών αποφάσεων. Κατά την προσομοίωση οι υποψήφιοι χωρίζονται ανά δύο (σε ζευγάρια) και σε κάθε ζευγάρι δίδονται δύο σενάρια συνεδρίας συμβουλευτικής. Οι υποψήφιοι παρουσιάζουν ενώπιον δύο αξιολογητών προσομοίωση μιας ατομικής συνεδρίας λαμβάνοντας υπόψη τη θεωρία, τις μεθόδους, τις τεχνικές, τα εργαλεία και τις καλές πρακτικές της Συ.Ε.Π. Σε κάθε ζευγάρι ο ένας εκ των δυο υποδύεται το ρόλο του Συμβούλου και ο έτερος του συμβουλευόμενου και αντιστρόφως.
Από την άλλη, η γραπτή εξέταση αφορά στο σύνολο της συμβουλευτικής σταδιοδρομίας/επαγγελματικού προσανατολισμού (ενδεικτικά: αρχές της συμβουλευτικής σταδιοδρομίας/επαγγελματικού προσανατολισμού, θεωρίες επαγγελματικής ανάπτυξης του ατόμου, μέθοδοι, τεχνικές και μέσα εφαρμογής της συμβουλευτικής σταδιοδρομίας/επαγγελματικού προσανατολισμού, δεξιότητες διαχείρισης σταδιοδρομίας, εθνικά και ευρωπαϊκά εργαλεία και πολιτικές συμβουλευτικής σταδιοδρομίας/επαγγελματικού προσανατολισμού, οικονομικά της αγοράς εργασίας, κοινωνιολογία των επαγγελμάτων, διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού). Τα θέματα της γραπτής εξεταστικής δοκιμασίας κληρώνονται από την Τράπεζα Θεμάτων.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο:
- Διασφαλίζει ότι μόνο πιστοποιημένοι επαγγελματίες μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες ΣυΕΠ.
- Θέτει σαφείς ποιοτικές προδιαγραφές για τα προγράμματα επιμόρφωσης.
Συνεπώς, η νόμιμη άσκηση του επαγγέλματος προϋποθέτει συγκεκριμένα ακαδημαϊκά ή επιμορφωτικά προσόντα, πρακτική άσκηση και επιτυχή πιστοποίηση μέσω του επίσημου μητρώου του Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.
Κατανοώντας την αναγκαιότητα της σύγχρονης εποχής η Employ Edu Σύμβουλοι Εκπαίδευσης & Σταδιοδρομίας δημιούργησε το πρόγραμμα: Εκπαίδευση Συμβούλων Σταδιοδρομίας & Επαγγελματικού Προσανατολισμού με πρακτική άσκηση!
Το πρόγραμμα είναι συνολικής διάρκειας 500 ωρών (εκ των οποίων 200 ώρες πρακτικής άσκησης), αποτελεί το πρώτο πανελλαδικά που έχει σχεδιαστεί σύμφωνα με τις προδιαγραφές του βασικού επιπέδου άσκησης επαγγέλματος (Επίπεδο Β’) του Επαγγελματικού Περιγράμματος «Σύμβουλος Σταδιοδρομίας / Επαγγελματικού Προσανατολισμού», όπως ορίζεται από τον Εθνικό Οργανισμό Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.) και το σχετικό ΦΕΚ Β’ 617/14.02.2022 για το Σύστημα Πιστοποίησης επάρκειας προσόντων.
Στόχος του προγράμματος είναι η ολοκληρωμένη κατάρτιση στη συμβουλευτική επαγγελματικού προσανατολισμού και επαναπροσανατολισμού, ώστε οι εκπαιδευόμενοι να μπορούν να υποστηρίζουν αποτελεσματικά άτομα στη λήψη εκπαιδευτικών και επαγγελματικών αποφάσεων, στον σχεδιασμό και στη διαχείριση της σταδιοδρομίας τους, λαμβάνοντας υπόψη τις γνώσεις, δεξιότητες, ικανότητες, ενδιαφέροντα και τις συνθήκες της αγοράς εργασίας. Η δομή του προγράμματος βασίζεται στα απαιτούμενα μαθησιακά αποτελέσματα του επαγγελματικού περιγράμματος και αποσκοπεί στην ανάπτυξη των απαραίτητων γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων για την άσκηση πρωτοβάθμιων υπηρεσιών συμβουλευτικής σταδιοδρομίας σε χώρους εκπαίδευσης, κατάρτισης και απασχόλησης, καλύπτοντας τις ανάγκες διαφορετικών ομάδων στόχου.
Το πρόγραμμα, μέσα από δομημένες θεματικές και επιμέρους ενότητες, στοχεύει να προετοιμάσει τους/τις εκπαιδευόμενους/ες για τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό και την οργάνωση υπηρεσιών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικού Προσανατολισμού, την εφαρμογή σύγχρονων μεθοδολογικών εργαλείων και πρακτικών στη Συμβουλευτική Σταδιοδρομίας, καθώς και τη συστηματική αξιολόγηση και αναπροσαρμογή των παρεχόμενων υπηρεσιών, με έμφαση στη βελτίωση της ποιότητας και στη διεύρυνση της πρόσβασης των ωφελούμενων. Με την ολοκλήρωση της επιμόρφωσης, οι συμμετέχοντες/ουσες θα μπορούν να σχεδιάζουν και να οργανώνουν ολοκληρωμένα πλαίσια παροχής υπηρεσιών Συ.Ε.Π. βάσει θεσμικών και ποιοτικών προδιαγραφών, να εφαρμόζουν τεκμηριωμένες αρχές και θεωρίες της συμβουλευτικής σταδιοδρομίας και να αξιολογούν και να αναβαθμίζουν συστηματικά τόσο τις υπηρεσίες όσο και την επαγγελματική τους πρακτική.
Τέλος, το πρόγραμμα είναι μοναδικό καθώς περιλαμβάνει πρακτική εξάσκηση σε έναν καταξιωμένο και αναγνωρισμένο, κατ’ εφαρμογή του ν. 4111/2013, φορέα Συ.Ε.Π., από τον οποίο και βεβαιώνεται η ολοκλήρωση της πρακτικής άσκησης για όσους ενδιαφέρονται να ενταχθούν στα Μητρώο Συμβούλων.
Το επιπλέον πλεονέκτημα που δίνεται στους εκπαιδευόμενους του προγράμματος είναι η εκπαίδευση τους και η εξειδίκευση σε σταθμισμένα ψυχομετρικά εργαλεία. Τα ψυχομετρικά τεστ αποτελούν αξιόπιστα εργαλεία που προσφέρουν αντικειμενική και μετρήσιμη αποτύπωση βασικών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας και της συμπεριφοράς. Σημαντικά εργαλεία στα χέρια ενός συμβούλου σταδιοδρομίας όπου μπορούν να αξιοποιηθούν στις συνεδρίες και να βοηθήσουν το συμβουλευόμενο να δει ξεκάθαρα κάποια πράγματα που τον αφορούν. Αποτελούν πολύτιμη βοήθεια και για τον/την σύμβουλο ώστε να υλοποιήσει πιο αποτελεσματική συζήτηση.
Αρχικά το Advisor το πλέον επίκαιρο τεστ επαγγελματικού προσανατολισμού στην Ελλάδα και το μοναδικό ερωτηματολόγιο επαγγελματικών ενδιαφερόντων. το οποίο συνυπολογίζει τις σύνθετες αλλαγές στην αγορά εργασίας και τη σύγχρονη επαγγελματολογία. Είναι ένα τεστ το οποίο διαφοροποιείται από οποιοδήποτε άλλο ερωτηματολόγιο καθώς σχεδιάστηκε με στόχο να αναδεικνύει, πέρα από τον τύπο της προσωπικότητας, τη σύνδεση με σπουδές και επαγγέλματα, και τη διεπιστημονικότητα των επιλογών του/της ερωτώμενου/ης. Ουσιαστικά βοηθάει τους συμβουλευόμενους να ανακαλύψουν τις κλίσεις και τα ενδιαφέροντά τους και να τα συνδυάσουν με σύγχρονα επαγγέλματα και κατάλληλες σπουδές.
Επίσης και το Value το τεστ των επαγγελματικών αξιών το οποίο ανιχνεύει και αναδεικνύει τις κυρίαρχες εργασιακές αξίες ενός/μιας ενδιαφερόμενου/ης. Το αποτέλεσμα του τεστ βοηθάει να ανακαλύψει κάποιος και να συνδυάσει τις αξίες με τα ενδιαφέροντα του για να κάνει ακόμη πιο στοχευμένες επιλογές σπουδών και επαγγέλματος. Οι εργασιακές αξίες αποτελούν σημαντική παράμετρο στην επαγγελματική συμβουλευτική καθώς εκφράζουν εσωτερικά μας κίνητρα στην επιλογή επαγγελμάτων και αντανακλώνται μέσα από αυτά. Αυτό που κάνει ξεχωριστό αυτό το τεστ είναι ότι συνδέει τις επαγγελματικές αξίες με τους αντίστοιχους τύπους προσωπικότητας με βάση το Τεστ Επαγγελματικού Προσανατολισμού Advisor.
Αξίζει να σημειώσουμε πως το να γίνεις σύμβουλος σταδιοδρομίας δεν είναι απλώς μια επαγγελματική επιλογή, αλλά μια συνειδητή απόφαση να σταθείς δίπλα σε ανθρώπους σε σημαντικές στιγμές της ζωής τους. Ωστόσο, πέρα από τίτλους σπουδών και πιστοποιήσεις, αυτό που κάνει τη διαφορά είναι η ικανότητα να ακούς ουσιαστικά, να καθοδηγείς με υπευθυνότητα και να ενδυναμώνεις τους άλλους να ανακαλύψουν τη δική τους διαδρομή. Όταν επιλέγεις αυτό το επάγγελμα, επιλέγεις να επενδύσεις στους ανθρώπους — και αυτή είναι ίσως η πιο ουσιαστική μορφή επαγγελματικής επιτυχίας.
Βακάλογλου Ζωγραφιά, Σύμβουλος Επαγγελματικού Προσανατολισμού, EMPLOY EDU Σύμβουλοι Εκπαίδευσης & Σταδιοδρομίας
